Voor­woord

Dat is belangrijk, want aandacht is belangrijk. Aandacht betekent zoiets als het actief richten van je brein op een specifiek object of onderwerp. Als je kijkt naar de etymologie van het woord, kom je daar ook letterlijk ‘naar iets toe rekken’ tegen. Niet voor niets zag de Franse filosoof Simone Weil aandacht als een spirituele en ethische onderneming, een manier om compassie en betrokkenheid te cultiveren. Alles wat je aandacht geeft, groeit, schreef Aristoteles op een tegeltje.

De afgelopen tien jaar heeft Big Tech steeds meer controle gekregen over onze aandacht. Ze bepaalde welke informatie op onze tijdlijnen verscheen, en ze porde en prikte in ons tot we zo gevoelig mogelijk werden voor die content.

Het is tijd dat we onze aandacht terugeisen. Voor onszelf, maar ook voor het herstellen van de weerbaarheid van onze samenleving.

Meta verzette zich tegen het bieden van de optie aan gebruikers om de algoritmische tijdlijn uit te zetten. Maar de Nederlandse rechter stond erop, nadat wij Meta in de zomer aanklaagden voor het schenden van de Digital Services Act (DSA). Het komende jaar zetten we ons ervoor in dat Meta’s aanpassingen in héél Europa worden uitgerold. En dat ook andere platformen haar ‘voorbeeld’ volgen.

Verder blijven we Big Tech achter de hielen zitten door meer onderzoek en juridische actie. Ook lobbyen we voor wetgeving om onze keuzevrijheid en aandacht online nóg beter te beschermen. Tot slot helpen we maatschappelijke organisaties om hun afhankelijkheid van Big Tech te verkleinen. Dus ja: Big Tech heeft onze aandacht, maar niet zoals ze zou willen.

Onze aandacht reikt ook verder. Het komende jaar doen we onderzoek naar het gebruik van algoritmen in het sociaal domein, en de consequenties hiervan voor mensen. We verzetten ons tegen pogingen om privacy- en AI-wetgeving te verzwakken, en zetten ons ervoor in dat er een stevig publiek gesprek wordt gevoerd over mogelijke uitbreiding van de bevoegdheden van de geheime diensten. Juist in onrustige tijden hebben we een betrouwbare en voorspelbare overheid nodig.

Dit zijn maar een aantal van onze plannen. We hebben grote ambities. Dankzij onze duizenden donateurs en financiers kunnen we elk jaar iets meer werk oppakken. Maar het werk wordt ook steeds spannender. Het politieke klimaat in Nederland is steeds grimmiger en de ruimte om te demonstreren en je tegen overheidsbeleid uit te spreken, is steeds minder vanzelfsprekend. En dan is er de Verenigde Staten, die zich in toenemende mate bemoeit met het werk van organisaties die Big Tech het vuur aan de schenen leggen.

We zijn je nog meer dan anders dankbaar voor je aandacht. Dat je die aan ons schenkt, nú, omdat je ons werk belangrijk vindt. En daarmee ons werk mogelijk maakt. We zetten ons er ook het komende jaar voor in jouw aandacht om te zetten in druk en uiteindelijk positieve verandering. In dit jaarverslag blikken we kort terug op hoe we dat vorig jaar deden en kijken we vooruit naar het nieuwe jaar. Veel leesplezier!

Bits of Freedom
mei 2026